Wyszukaj w serwisie
biznes finanse technologie praca handel Eko Energetyka polska i świat
BiznesINFO.pl > Praca

Praca

Praca – czym jest? Podstawowa definicja

Praca to świadoma czynność podejmowana przez jednostkę, w celu wytworzenia dobra lub usługi, w zamian za otrzymanie gratyfikacji finansowej, współmiernej do włożonego trudu, czasu, a także posiadanych przez pracownika kompetencji. Praca stanowi jeden z trzech czynników produkcji, zaraz obok ziemi i kapitału. W nowoczesnych społeczeństwach, praca wykonywana jest przez dwóch uczestników rynku – przedsiębiorców oraz pracowników.

Historycznie, praca nie zawsze była opłacana pieniędzmi – często dochodziło do wymian barterowych, lub innych umów (np. „praca za mieszkanie”). Na przestrzeni lat jednak, zdecydowana większość światowych systemów prawnych, dość sztywno skodyfikowała pracę człowieka, wymagając od pracodawców godziwych warunków zatrudnienia i adekwatnych do rodzaju pracy zarobków.

Rodzaje pracy: stacjonarna, zdalna, hybrydowa

Wraz z rozwojem cywilizacji, wzrasta również liczba stanowisk pracy, jakich można się podjąć. Ponadto, coraz więcej jest dóbr, które można wyprodukować, a także więcej jest usług, które można wyświadczyć. Naturalny rytm w tym zakresie reguluje prawo popytu i podaży. Nie jest to jednak jedyny element ewolucji gospodarki – zmienia się także sposób wykonywania pracy.

Jeszcze do niedawna, praca stacjonarna była jedyną, możliwą formą zarobkowania. Wymaga ona od pracownika fizycznego stawienia się w miejscu wykonywania pracy. W niektórych zawodach nadal sytuacja ta jest niezmienna, głównie z powodu charakteru danej pracy (np. kasjer-sprzedawca).

Postępująca cyfryzacja pozwoliła jednak na wykształcenie się nowej formy świadczenia usług i produkowania dóbr – takiej, która nie wymaga od pracownika fizycznego pojawiania się w biurze, czy innym zakładzie pracy. Jest to zdobywająca na popularności praca zdalna, najdynamiczniej rozwijająca się w sektorze IT czy marketingu. Pomost pomiędzy pracą stacjonarną, a zdalną, stanowi praca hybrydowa. Wymaga ona od pracownika sporadycznego pojawiania się w miejscu pracy, pozwalając jednak na wykonywanie części obowiązków w zaciszu domowym.

Praca w Polsce – jaka umowa? Podstawy świadczenia pracy

Każdy obywatel Polski ma prawo do podjęcia pracy na obszarze Rzeczpospolitej. Prawo to przysługuje również wszystkim obywatelom krajów członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także obywatelom Szwajcarii. Cudzoziemcy z innych krajów muszą otrzymać zezwolenie na pracę.

Jedyną legalną formę stałego zatrudnienia na terenie naszego kraju stanowi umowa o pracę, choć nadal często w kontaktach na linii pracodawca – pracownik spotykane są umowy cywilnoprawne (umowa zlecenie czy umowa o dzieło). Są to jednak szczególne rodzaje umów, na podstawie których nie można zatrudniać pracownika na stałe. W wielu sytuacjach, pracownicy prowadzący własną działalność gospodarczą, wchodzą de facto w rolę pracownika, podejmując współpracę z pracodawcą na podstawie kontraktu B2B.

Pokaż więcej

agb
31.03.2025 09:00 Zmiany w wypłacie na L4 jeszcze w 2025 r. Wiadomo, kogo obejmą. Pojawiły się wątpliwości

Rząd pracuje nad reformą zwolnień lekarskich. Wiemy już, że mają zajść zmiany w wysokości wypłacanego na L4 wynagrodzenia, zliberalizowane mają zostać zasady wykorzystania zwolnienia. Zanim do tego dojdzie, jeszcze w tym roku w życie mogą wejść nowy model finansowania wynagrodzeń wypłacanych chorującym pracownikom. Przychylnym okiem spojrzą na nie zwłaszcza pracodawcy.

Wakacje
30.03.2025 15:59 Nie wykorzystałeś urlopu? Nawet nie masz pojęcia, jaką możesz dostać za to karę

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że zaległy urlop wypoczynkowy może stać się problemem nie tylko dla pracodawcy, ale także dla samego pracownika. Niewykorzystane dni wolne mogą skutkować poważnymi konsekwencjami, w tym karami porządkowymi. Jakie są obowiązki obu stron i co grozi za ich niedopełnienie?

urząd pracy
30.03.2025 14:59 Nie będzie Polski bez migrantów. Nadchodzących problemów rynku pracy nie rozwiążą sami Ukraińcy

Zestawienie prognoz demograficznych i danych płynących z rynku pracy pozwala na zdecydowaną diagnozę – Polskę już w ciągu nadchodzącej dekady czekają zasadnicze i potrzebne zmiany, bez tego grozi nam drastyczne obniżenie dynamiki wzrostu gospodarczego. W wypowiedziach dla BiznesINFO eksperci są zgodni – groźba wyczerpania siły roboczej jest realna, a migranci są Polsce niezbędni.

pracownicy, praca, zwolnienia
28.03.2025 10:04 Zwolnienia grupowe w korporacjach i nie tylko. Nawet 2 tys. osób straci pracę

Miasto uważane za polskie centrum usług dla biznesu czekają grupowe zwolnienia. Jak donosi “Gazeta Wyborcza”, tylko do marca do Grodzkiego Urzędu Pracy zgłosiło się dziewięć firm, które chcą zwolnić ponad 1800 osób. Według ustaleń GW, to niewiele mniej, niż w całym 2024 roku. Wśród zakładów, które szykują cięcia są znane korporacje.

fłt
28.03.2025 03:05 Chiński kryzys w Kraśniku to dopiero początek. Rząd zapowiada zbrojenia, a zakłady upadają

Nadchodzą kolejne zwolnienia w Fabryce Łożysk Tocznych w Kraśniku, a to tylko jeden z polskich zakładów, które znalazły się w krytycznej sytuacji. Związkowcy otwarcie mówią, że przemysł energochłonny w Polsce znajduje się w głębokim kryzysie. Podczas gdy powszechnie podnoszona jest konieczność zbrojeń i produkcji amunicji, w zakładach hutniczych i metalurgicznych w całym kraju zapadają dramatyczne decyzje.

seniorzy
25.03.2025 13:16 Emeryci będą wracać do pracy. “Młody dynamiczny zespół odchodzi do przeszłości”

Pracodawcy czekają na podpis prezydenta Andrzeja Dudy pod ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Na wejście nowych przepisów w życie szczególnie czekają przedstawiciele firm, które chcą skorzystać z dofinansowań do zatrudniania osób po 50. i 60. roku życia. Czy przedstawiciele starszego pokolenia wkrótce staną się konkurencją dla najmłodszych pracowników? Eksperci stawiają sprawę jasno.

Donald Tusk, rząd
22.03.2025 19:47 Rząd szykuje prawdziwą rewolucję w urzędach. Polacy zbyt długo na to czekali

Załatwianie spraw w urzędach państwowych nie jednokrotnie sprawia wiele trudności. Choć dostępne są już rozwiązania, które pozwalają przejść przez konieczne formalności za pomocą aplikacji mobilnych, wciąż w wielu przypadkach trzeba stawić się osobiście. Pojawił się projekt rozporządzenia, który ma wyjść naprzeciw potrzebom obywateli. Za przygotowanie i wdrożenie zmian odpowiada szef Kancelarii Premiera — Jan Grabiec. Czego można oczekiwać po nowej regulacji? 

Fabryka, zakład
20.03.2025 14:21 Brytyjski gigant otwiera fabrykę w Polsce. Zatrudnienie znajdzie kilkaset osób

Kolejne światowe przedsiębiorstwo zdecydowało się na inwestycję w Polsce, umacniając swoją pozycję na rynku europejskim. Globalny potentat w branży spożywczej, zaopatrujący klientów detalicznych, QSR oraz sektor gastronomiczny w ponad 70 krajach, kontynuuje realizację nowego zakładu produkcyjnego. Fabryka, powstająca na południu kraju, przyczyni się do stworzenia setek miejsc pracy, wspierając rozwój lokalnej gospodarki. Jacy pracownicy są poszukiwani?

kontrola
18.03.2025 09:07 Zaczęło się 15 marca. Niektórzy Polacy mogą na dobre pożegnać się z dopłatami

Nowe przepisy UE przyjęte w Polsce 2 lutego obligują państwa członkowskie do zastosowania zasad warunkowości społecznej i prowadzenia kontroli w tym zakresie. Inspektorzy od 15 marca mogą już składać wizyty i nie muszą o tym wcześniej powiadamiać. Za przebieg wizytacji odpowiedzialna jest Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Czego należy oczekiwać po kontroli i jak się do niej przygotować? 

senat
17.03.2025 14:23 Co dalej z podwyższeniem kar dla niepłacących pracodawców? Senat zdecydował

W tym tygodniu posłowie Sejmu zagłosują nad ustawą dotyczącą zasad zatrudniania cudzoziemców. Zanim jednak do tego dojdzie, Senat podjął decyzję w sprawie poprawek Lewicy, które mają zaostrzyć przepisy wobec nieuczciwych pracodawców zalegających z wypłatami dla pracowników. Wiadomo już, w jakiej formie ustawa trafi z wyższej izby parlamentu do Sejmu.

ukraina
15.03.2025 18:46 Ujawniono wpływ Ukraińców na polską gospodarkę. Raport nie zostawia złudzeń

Wokół kwestii wpływu migracji z Ukrainy na polską gospodarką wiele jest emocji, a niewiele rzetelnych danych. Zmieniło za sprawą raportu Banku Gospodarstwa Krajowego. Opracowanie stanowi solidny bilans, z którego wyłania się ważna diagnoza – migranci w Polsce to nie kwestia opinii czy preferencji. Migranci są Polsce niezbędni.

wypalenie zawodowe
14.03.2025 11:28 Epidemia wypalenia dopada Polaków. W tych zawodach pojawia się najczęściej

Może to wciąż dla wielu osób brzmi abstrakcyjnie, ale wypalenie zawodowe zostało uznane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za syndrom zawodowy, którego efektem jest przewlekły stres w miejscu pracy. Ponadto w 2022 roku został wpisany do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-11, która obowiązuje również w Polsce. Warto wiedzieć, jakie są objawy wypalenia zawodowego i czy można ubiegać się o zwolnienie lekarskie. Niektóre grupy pracowników są bardziej narażone od innych. 

zwolnienia, praca
13.03.2025 07:30 Polski zakład masowo zwalnia pracowników. 350 osób straci zatrudnienie

Niepewna przyszłość i widmo utraty pracy spędzają sen z powiek setkom osób. W jednej z kluczowych firm chemicznych w Polsce zapadła decyzja, która wstrząsnęła całym regionem. Co stoi za tą dramatyczną sytuacją i jakie konsekwencje może mieć dla gospodarki?

Seniorzy
12.03.2025 14:00 Wyższy wiek emerytalny receptą na naprawę NFZ. Eksperci nie mają złudzeń, plan już powstał

Olbrzymi deficyt finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia w 2024 roku to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Szacuje się, że jeśli Polska nie podejmie odpowiednich działań, już w przyszłym roku czeka nas zapaść. Eksperci opracowali dziesięciopunktowy plan naprawczy, który ma mieć szansę uratować system opieki zdrowotnej. Wśród pomysłów jeden jest szczególnie kontrowersyjny.

lex kamilek
12.03.2025 09:27 Bat na pedofilię okazuje się wyrokiem na młodych. Nowe prawo sieje spustoszenie na rynku pracy

Historia legislacyjnej reakcji polskiego państwa w odpowiedzi na drastyczne wydarzenia w jednym z domów zdaje się obracać przeciwko samemu prawodawcy i wszystkim temu prawu podległym. Posłowie PiS, chcąc napiętnować przemoc wobec dzieci, uchwalili prawo Kamilka (powszechnie lex Kamilek). Z rynku pracy płyną jednak pierwsze recenzje i są alarmujące.

Rossmann, GmbH
11.03.2025 08:47 Znana marka na dobre znika z Rossmanna. Klienci nie będą zadowoleni

Znana marka, której produkty cieszyły się dużą popularnością wśród klientów, niespodziewanie znika z rynku. Decyzja ta zaskoczyła wielu, zwłaszcza że jeszcze niedawno firma była w świetnej kondycji. Co stoi za nagłym zakończeniem działalności i co to oznacza dla konsumentów?

pokolenie Z
10.03.2025 16:36 Generacja Z zrujnuje rynek pracy? Eksperci nie mają wątpliwości. W głowie im inny pomysł na karierę

Pracownicy z pokolenia Z pozostawiają wiele do życzenia. Podobno. Z takim przekonaniem możemy spotkać się w mediach społecznościowych, ale często również w gronie rodzinnym czy w środowisku pracy. Wyniki ostatnich badań rozstrzygają ten spór. Czy pracodawcom opłaca się zatrudnić “zetkę”?

Praca w grupie
10.03.2025 06:00 Powstanie całkowicie nowy zawód. Będzie nauczany w szkołach policealnych

Ostatnie dekady to bez wątpienia znaczące przyspieszenie, jeśli chodzi o postęp technologiczny i przemiany społeczno-ekonomiczne na świecie. Z tego też powodu coraz częściej społeczeństwo zastanawia się nad pytaniem, jakie zawody będą najważniejsze w najbliższych latach. Pojawiła się okazja na opracowanie zupełnie nowego stanowiska oraz zaplanowanie cyklu edukacyjnego. Zwycięzca może liczyć na setki tysięcy złotych.

praca, urlop
08.03.2025 08:31 Od 19 marca nowy pełnopłatny urlop. Wiadomo, kto z niego skorzysta

Nawet 15 tygodni dodatkowego pełnopłatnego urlopu gwarantuje dużej grupie Polaków ustawa przegłosowana przez Sejm pod koniec listopada 2024 roku. Nowe przepisy wchodzą w życie 19 marca 2025 roku  i dają szansę rodzicom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej na poświęcenie dodatkowego czasu na sprawy rodzinne bez utraty części wynagrodzenia. Komu przysługuje nowy urlop? Wyjaśniamy.

Pracownik, wypłata
28.02.2025 20:10 Firmy dorzucają pracownikom dodatkowe 500 PLN. Resort sprawdzi, czy to dyskryminacja

Sposobów na podwyższenie swojej pensji może być wiele, jednak każdy z nich jest obarczony pewnym ryzykiem. Podobnie jest z punktem regulaminów wielu zakładów pracy, który zakłada przyznanie niektórym pracownikom dodatkowej kwoty za wyjątkowe osiągnięcie. Mowa o nawet 500 złotych, niektórzy widzą tu jednak cień dyskryminacji. Sprawą zainteresował się resort.

Szwalnia
28.02.2025 17:24 Ta firma pamięta I Wojnę Światową: zniknie z Polski na dobre. Wcześniej zwolni wszystkie kobiety

Pojawiły się kolejne informacje o zwolnieniach grupowych na terenie Polski. Tym razem z kraju wycofuje się niemiecki właściciel z historią sięgającą I Wojny Światowej, a pracę mają stracić dziesiątki kobiet. Wiele z nich stanie przed poważnymi wyzwaniami, którym nie będzie łatwo sprostać. Firma szuka światełka w tunelu.

Zwolnienie z pracy
26.02.2025 13:13 Kilkadziesiąt tysięcy osób zagrożonych. Coraz więcej zwolnień grupowych, eksperci znają przyczynę

Ostatnie tygodnie przyniosły kolejne informacje o obszernych zwolnieniach grupowych w wielu firmach. Już kilka dobrych lat sytuacja nie była w tym aspekcie aż tak zła. Obserwowane są wyraźne tendencje, eksperci już znają przyczyny takiego stanu rzeczy. Jest kilka branż, którym trzeba się dokładnie przyjrzeć.

sejm
26.02.2025 11:22 Pracodawcy oburzeni, będą musieli płacić pensje. Niespodziewany sukces Lewicy w Sejmie

Podczas wtorkowych obrad Sejmu przegłosowana została ustawa z poprawkami, które dwojako stanowią niespodziankę. Po pierwsze, bo udało się je przegłosować. Po drugie, bo mimo swojej – wydawałoby się – oczywistości, wzbudziły ogromne kontrowersje i sprzeciw środowisk pracodawców.

zwolnienia, CCC
26.02.2025 05:30 Polski gigant idzie pod prąd. Zamiast kasjerów, zaczął zwalniać informatyków

Jedna z czołowych polskich firm ogłosiła plan oszczędnościowy na 2025 rok, który ma przynieść gigantyczne sumy. Restrukturyzacja dotknie setki pracowników, a branża przeciera oczy ze zdumienia. Co stoi za tymi decyzjami i jak wpłyną na przyszłość rynku?

zwolnienia
24.02.2025 17:29 Masowe zwolnienia u polskiego giganta, ponad 200 osób trafi na bruk. Znamy powody

Na rynku pracy zachodzą dynamiczne zmiany, a niektóre firmy podejmują decyzje, które wywołują niemałe emocje. Jeden z gigantów branży postanowił zrewidować swoje strategie, co odbiło się na zatrudnieniu. Czego mogą spodziewać się pracownicy i co kryje się za tym ruchem?

zwolnienie lekarskie, L4
24.02.2025 10:27 Tyle czasu możesz być na zwolnieniu lekarskim. Ponad 8 miesięcy tylko w dwóch przypadkach

Choroba może zaskoczyć każdego, dlatego warto wiedzieć, jakie przysługują nam prawa podczas zwolnienia lekarskiego. Czy znasz wszystkie szczegóły dotyczące L4, które mogą Cię zadziwić? Przygotuj się na informacje, które mogą całkowicie zmienić Twoje postrzeganie zwolnień lekarskich. 

Pracownica
23.02.2025 19:50 Przełom w Kodeksie pracy. Nie wszyscy pracownicy odczują ulgę, te grupy wykluczone ze zmian

Dyskusje trwały długo, mimo to przez dwie dekady prawo w tym zakresie nie uległo zmianie. To ma się teraz zmienić. Ministerstwo Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej właśnie ujawniło projekt nowelizacji Kodeksu pracy, który ma przynieść ulgę dużej części zatrudnionych. Nie każdego obejmą jednak zmiany w prawie, wykluczona grupa jest bardzo znacząca.

PUP
22.02.2025 22:50 Ustawa o reformie rynku pracy przyjęta. Większa pomoc dla bezrobotnych w drodze

W Polsce możemy cieszyć niskim bezrobociem, co nie zmienia faktu, że wciąż można zaktywizować ponad 3/4 miliona Polaków. Posłuży temu nowa ustawa o reformie rynku pracy. Mowa o gruntownej przebudowie działania urzędów pracy i tego, jak w Polsce żyje się bezrobotnym.